Why FTD

مقدمه

شرکت پارس تک ژن نماینده انحصاری شرکت Fast Track Diagnostics در ایران می باشد و تامین، فروش و خدمات کیت های تشخیص مولکولی این شرکت را در ایران به عهده دارد.

کیت های تشخیص مولکولی Multiplex Real-time PCR به طور کلی از یک ویژگی مهم برخوردار هستند، یافتن چندین هدف در یک تیوب واکنش که مزیت آن کاهش زمان و هزینه می باشد. شرکت Fast track diagnostics با طراحی گسترده ترین کیت هایMultiplex Real-time PCR بر اساس علائم بیماری و سندرم ها توانسته تا حد زیادی پروسه تشخیص مولکولی را آسان نموده و سرعت بخشد. کیت های FTD چندین ویژگی مهم دارد که در ادامه به آن ها اشاره خواهیم کرد.

ویژگی های کیت های FTD

  • ۱) ویژگی های کلینیکی

  • a. دسته بندی سندرمیک

FTD طراحی کیت ها را به گونه انجام داده است که گروه بندی آن ها بر اساس سندرم بوده چرا که بررسی های بالینی نمی تواند به راحتی پاتوژن های مختلف را افتراق دهد ولی Real-time PCR می تواند این کار را انجام دهد.

تصور نمایید که بیمار بستری در بخش و یا مراجعه کننده به مطب، به یک بیماری مبتلاست که دخالت چند عامل مختلف در آن مورد ظن پزشک می باشد. تست اول بر روی بیمار انجام می گیرد. اگرپاسخ منفی باشد باید تست دوم انجام یابد. اگر مجددا پاسخ منفی باشد. تست سوم باید انجام یابد تا اینکه سرانجام نتیجه مثبت شده و پزشک براساس آن پاسخ تصمیم گیرد. این سیکل معیوب هم برای بیمار مضراست و هم برای پزشک و سبب اتلاف وقت می گردد و اضافه بر اینکه هزینه هر بار تست و زمان بستری در بیمارستان به بیمار تحمیل می گردد، تشخیص قطعی بیمار به طول می انجامد. حال تصور نمائید این کار به کمک روش Multiplex Real-time PCR صورت پذیرد، یعنی تشخیص چند عامل عفونی در 1 واکنش یا همان مولتی پکس. پاسخ نهایی در همان مرحله اول بدست آمده و تشخیص قطعی بیمار معین می شود. این امر سبب صرفه جویی قابل ملاحظه در وقت، تشخیص سریع، کاهش زمان بستری بیمار و کاهش مصرف آنتی‌بیوتیک خواهد بود؛ و البته هزینه انجام تست های مکرر و بستری طولانی مدت نیز به شکل قابل توجهی کاهش می یابد. این مسئله خصوصا در مورد بیماران مبتلا به نقص ایمنی (ایدز و بیماران پیوندی)، اطفال و افراد مسن بسیار مهم خواهد بود، چرا که طولانی شدن مدت زمان بستری و تشخیص می تواند مستقیما منجر به آسیب و یا حتی مرگ شود.

  • b. تنوع بالا

FTD متنوع ترین کیت های سندرمیک Multiplex Real-time PCR را تولید می کند. کیت ها بر اساس گروه های مختلف بالینی طراحی شده اند. اساس این گروه بندی، اجماع افرادی خبره از کشورهای غربی متشکل از میکروبیولوژیست های بالینی، ویروس شناس های بالینی و نیز متخصصین مختلف گروه پزشکی که هر از گاهی در سمپوزیومهای مختلف، این گروه بندی ها را تعیین و مرتبا پاتوژن های مندرج در تست های مورد نیاز را به روز می نمایند. این محصولات مهم‌ترین گروه های بیماری ها از جمله عفونت های تنفسی، گوارشی، جنسی، اطفال، مننژیت ها، عفونت های بیماران نقص ایمنی و تب های حاره ای را پوشش می دهند.

  • c. شدت بیماری، اندازه گیری کمی و مقاومت به آنتی بیوتیک ها

تحقیقات بالینی– مولکولی ثابت نموده که نسبت مستقیمی بین مقدار کمی پاتوژن و شدت بیماری وجود دارد. یعنی هر چه میزان ویروس و باکتری در بدن یا عضو مربوطه بیشتر باشد، شدت عوارض و علائم بالینی افزایش می یابد. با اندازه گیری کمی میکروبی، پزشک می تواند تصمیم به درمان و یا عدم درمان، بالا و یا پایین بردن دوز دارو و حتی انتخاب داروی موثرتر و مناسب تر را بر اساس اندازه گیری سطح میکروب ها اتخاذ نماید. در مواردی که اندازه گیری کمی از اهمیت ویژه ای برخوردار است، شرکت FTD اندازه گیری کمی آن ها را امکان پذیر کرده است، این امر به کمک استانداردهای کمی و یا فرمولاسیون ویژه بر اساس Ct میسر می باشد.

یکی دیگر از محسنات اندازه گیری کمی عبارت است از آن دسته میکروب هایی که درحالت نهفته در بدن تکثیر نموده و طی شرایط خاص (مانند عبور از موانع ایمنی و یا نقص ایمنی مانند دریافت کورتون و غیره) شروع به تکثیر و بیماریزایی می نمایند. بهترین مثال ها عبارتند از ویروس CMV و یا باکتری هایی همچون مایکوباکتریوم توبرکلوزیس، استافیلوکوک اورئوس و پنوموکوک. لذا صرفا دانستن حضور این میکروب ها بعضا کمک کننده نبوده و میزان آن ها در نمونه های بالینی می تواند پزشک را به تشخیص صحیح تر راهنمایی نماید.

یکی از مزیت های تشخیص سریع به کمک کیت های FTD جلوگیری از بوجود آمدن مقاومت آنتی بیوتیکی به وسیله تشخیص صحیح و بهره گیری از درمان مناسب؛ با توجه به این نکته که در حدود 75% علت تجویز آنتی بیوتیک برای عفونت های حاد تنفسی می باشد که عموما عامل آن ویروسی است نه باکتری. نقش عوامل ویروسی در عفونت های مختلف بسیار پررنگ تر از آنچه تصور می شده، است:


  • پنومونی معمولا باکتریال در نظر گرفته می شود، این درحالی است که ویروس های بسیاری از جمله Rhinoviruses, Flu, RSV و Metapneumoviruses می تواند باعث پنومونی شوند.

  • 75% عفونت های گوارشی در جامعه به وسیله ویروس ها به وجود می آیند.

  • Parechoviruses و Adenoviruses می تواند عامل سپسیس نوزادان باشد.

  • EBV و Adenovirus از عوامل شایع ولی غیرمنتظره سپسیس بعد از پیوند می باشند.


  • ۲) راحتی در انجام تست

  • a. پروتکل های مشابه


یکی از مهمترین ویژگی های کیت های FTD قابلیت انجام تمامی تست ها با یک پروتکل مشابه می باشد. به این معنی که در یک ران کاری می توان نمونه های مربوط به کیت های مختلف را در کنار هم در دستگاه ران کرد و نتایج را به طور همزمان بدست آورد. با این کار نیاز به صرف زمان زیاد و همچنین بهره گیری از دستگاه های متعدد جهت انجام تست های متنوع نمی باشد. بدین ترتیب می توان مولتی پلکس را به معنی واقعی تجربه و به طور همزمان عوامل عفونی مختلف شامل ویروس، باکتری، قارچ و انگل را جستجو کرد.



تمامی نمونه های بالینی اعم از خون، سرم، پلاسما، مایع مغزی نخاعی، ترشحات زخم، مایع منی، ترشحات واژن، خلط و دیگر ترشحات دستگاه تنفسی، ادرار، مدفوع، نمونه های بیوپسی و حتی ناخن می تواند توسط تمامی این کیتها تست شوند و محدودیتی از این جانب وجود ندارد.

اندازه کیت ها بر اساس 32 و 64 واکنش تنظیم و تولید شده است و می توان به طور مثال از 1 تا 30 نمونه را در یک ران کاری تست کرد. در تعداد ران های کاری محدودیتی وجود ندارد و در هرکیت به اندازه کافی کنترل و دیگر ریجنت ها قرار داده شده است تا بتوان بیشترین بهره را از کیت ها برد.

  • b. تمامی ریجنت ها در یک کیت

هر کیت تمامی ریجنت ها برای انجام تست Real-time PCR را دارد:

پرایمر پروب: هر تیوب پرایمر پروب حاوی یک تا 4 دست پرایمر پروب برای شناسایی حداکثر 4 پاتوژن می باشد. بنابراین با توجه به تعداد پاتوژن، هر کیت می تواند 1 تا 8 تیوب پرایمر پروب داشته باشد.

کنترل مثبت: پلاسمیدهای تهیه شده برای هر پاتوژن عملکرد مطلوب واکنش را تضمین می کند.

لازم به ذکر است که کنترل ها نیازی به استخراج ندارند و آماده مصرف می باشند

کنترل داخلی: جهت اضافه نمودن به هر نمونه و همچنین کنترل منفی در مرحله استخراج جهت اطمینان از کیفیت استخراج، خطا در پیپت کردن و عوامل مداخله گر در نمونه.

دقت شود که کنترل داخلی به کنترل مثبت اضافه نمی شود.

مسترمیکس: شامل آنزیم و بافر واکنش به صورت یک مرحله ای می باشد.


  • ۳) نتایج قابل اعتماد

  • a. کیفیت تضمین شده


تقریبا تمامی کیت ها دارای گواهینامه CE و IVD بوده و کیت ها جهت تایید به طور مداوم تحت برنامه های کنترل کیفی قرار گرفته و نتایج با حساسیت در حدود 100 copy/ml حاصل می شود. این حساسیت، با توانایی کیت های Singleplex در تشخیص مقادیر کم نوکلئیک اسید هدف، برابری می کند. برای بررسی حساسیت کیت ها، از رقت های سریالی پلاسمید و همچنین نمونه بالینی جمع آوری شده از سراسر دنیا استفاده شده است. کیت ها تنها زمانی به تایید نهایی می رسند که صرفا یک رقت بین singleplex و multiplex تفاوت وجود داشته باشد. برای بررسی اختصاصیت پرایمر و پروب ها نیز تمامی کیت ها با 66 نمونه بالینی که حاوی 11باکتری گرم مثبت، 26 باکتری گرم منفی، 3 انگل، 17 RNA ویروس و 9 DNA ویروس می باشند، مورد آزمایش قرار گرفته و فقط پاتوژن های هدف مورد شناسایی قرار می گیرند.

  • b. برنامه های کنترل کیفی

FTD بصورت دوره ای و منظم توسط پنل های ارزشیابیQCMD و Instand external quality assessment مورد ارزشیابی قرار می گیرد. بعنوان مثال در طی سالهای 2013 و 2014، 100 % پاسخ تست ها در پاتوژن های اصلی همخوانی داشته است. جدول زیر نشان دهنده جزئیات این پنل ها می باشد.

  • c. مقایسه نتایج:

یکی دیگر از موارد مهم در کنترل کیفی تست ها همخوانی و یا Consistency بین پاسخ های PCR است. شکلهای زیر همخوانی و تکرار پذیری این تستها را به صورت Intra-assay نشان می دهد.

از دیگر موارد مهم در کنترل کیفی، ثابت بودن نتایج تست ها یعنی تکرار پذیری آنها در واکنش های مختلف بصورت "درون واکنشی" (Intra-assay) و نیز "بین واکنشی" (Inter-assay) در روزهای مختلف که گزارش نتایج پنل آنفولانزا A به طور مثال آورده شده است:

همچنین جهت اطمینان از نتایج یکسان در سری های ساخت مختلف، ران های متعددی انجام شده تا از کیفیت کیت ها اطمینان پیدا کرد.


  • Stability .d وRobustness


متغیر های مختلف برای ارزیابی stability و robustness تا 24 ماه تست گردیده اند. نتایج حاکی از عدم تغییر کیفیت بعد از گذشت این زمان می باشد.



  • ۴) تناسب با سیستم های مختلف

کیت های FTD امکان انجام بر روی انواع دستگاه های ترموسایکلر open system که دارای 4 کانال مختلف باشند را دارا می باشد. با وجود گستره متنوع کیت های FTD، از یک دستگاه می توان استفاده کامل را برد و نیاز به تامین چندین دستگاه مختلف را برطرف می کند.

تمامی کیت ها بر روی دستگاه های زیر تست وتایید شده اند:

  • Applied Biosystems 7500 (Thermo Fisher Scientific)
  • Applied Biosystems 7500 fast (Thermo Fisher Scientific)
  • Applied Biosystems ViiA™7 (Thermo Fisher Scientific)
  • Rotor-Gene 3000 (Qiagen)
  • Rotor-Gene 6000 (Qiagen)
  • Rotor-Gene Q (Qiagen)
  • LightCycler® 480 (Roche)
  • CFX96™ (Bio-Rad)
  • DX (Bio-Rad™)
  • SmartCycler® (Cepheid)
  • qTOWER³ (Analytik Jena)
  • QuatStudio 5TM (Thermo Fisher Scientific)
  • VERSANT kPCR AD module (Siemens)
  • Mic (Bio Molecular Systems)

با توجه به افزایش روز افزون دستگاه های ترموسایکلر در بازار، جهت حصول اطمینان از تطابق دستگاه خود با کیت های FTD با شرکت تماس حاصل فرمایید. همان طور گفته شد طراحی کیت ها به گونه ایست که از 4 رنگ مختلف با طول موج تابش و جذب معیین استفاده می کند که دستگاه برای خوانش تمامی آن ها می بایست این چهار طول موج را دارا باشد: سبز(520nm)، زرد(550nm)، نارنجی(610nm) و قرمز(670nm).

همچنین برای حصول بهترین نتیجه، کیت های FTD با انواع کیت های استخراج تست و تایید شده اند. در صورت لزوم جهت مشاوره روش استخراج مناسب در آزمایشگاه خود، با شرکت تماس حاصل فرمایید.

لیست روش های استخراج دستی و اتوماتیک تست و تایید شده به شرح ذیل می باشد:

  • NucliSENS® easyMAG® (bioMérieux)
  • RTP® Pathogen Kit (STRATEC Biomedical AG)
  • RTP® Bacteria DNA Mini Kit (STRATEC Biomedical AG)
  • Duplicα ® Prep (EuroClone®)
  • Maxwell® (Promega)
  • QIAamp DNA Stool Mini Kit (Qiagen)
  • QIAamp MiniElute Virus spin (Qiagen)
  • QIAamp Viral RNA Mini (Qiagen)
  • MagMax™ (Thermo Fisher Scientific)
  • QIAsymphony® SP instrument (Qiagen)
  • Arrow/ LIAISON®IXT (DiaSorin), SeePrep12™
  • Magtration® System 12GC PLUS (PSS®)
  • DNA preparation with InstaGene™ Matrix (Bio-Rad)
  • NucleoSpin® Blood (Macherey-Nagel)
  • NucleoSpin® DNA/RNA Virus Kit (Macherey-Nagel)
  • MagNA Pure 96 System (Roche)
  • Biopur Kit de Extração Mini Spin Plus (Mobius)
  • Biopur Kit de Extração Mini Spin Virus DNA/RNA (Mobius)
  • ۵) مقرون به صرفه بودن

زمان مورد نیاز برای انجام تست ها با احتساب استخراج در حدود 2.5 ساعت می باشد و با توجه به مشابه بودن پروتکل، می توان تست های مختلفی را به پروسه کار اضافه نمود. با این کار صرف زمان و هزینه های احتمالی کاهش می یابد. همچنین بدون نیاز به آموزش اضافه و یا setup جدید دستگاه، می توان تست های جدید را به کارهای روتین آزمایشگاه اضافه نمود. محصولات شرکت FTD رقابتی ترین قیمت ها را در بین محصولات مشابه مولکولی دارد. همچنین با توجه به عدم نیاز به صرف هزینه جهت انتقال بوسیله یخ خشک، کیت های FTD نه تنها از نظر بالینی بسیار کابردی است بلکه از قیمتی بسیار مناسب برخوردار است.

جمع بندی:

بنابراین می توان ویژگی های محصولات FTD را در 5 گروه کلی دسته بندی کرد:

  • ۱) ویژگی های کلینیکی
  • ۲) راحتی در انجام تست
  • ۳) نتایج قابل اعتماد
  • ۴) تناسب با سیستم های مختلف
  • ۵) مقرون به صرفه بودن

با توجه به مطالب گفته شده بدون شک می توان گفت انتخاب محصولات Fast-track Diagnostics یک انتخاب هوشمندانه بوده و شما را در ارائه هرچه بهتر خدمات مولکولی عفونی یاری می رساند.

بالا